Grip Aşısı Gerçeği

Grip Aşısı Gerçeği

Yaygın olarak grip olarak bilinen influenza ilk kez M.Ö 412 de Hipokrat tarafından tanımlanmıştır Hipokrattan bu yana insanlığın sağlık sorunlarından biri olmakla birlikte ilk pandemi 1580 de yaşanmıştır. O zamandan bu yana birçok influenza pandemisi bildirilmiştir.

Geçmiş zamanlarda sık görülen birçok bulaşıcı hastalık hijyenik şartlar ve yaşam koşullarının düzeltilmesiyle azalma göstermesine rağmen grip hastalığı belirli aralıklarla görülmeye devam etmektedir.

1918 yılında görülen İspanyol gribi salgınında 20 milyon kişi ölene kadar gribin önemli bir halk sağlığı sorunu olduğu düşünülmüyordu. İspanyol gribi salgını ardından yaşanan 1957 Asya Gribi ve 1968 Hong Kong Gribi salgınları 1.5 milyon insanın ölümüne ve milyarlarca dolar maddi kayba sebep olmuştur.

Grip virüslerin neden olduğu akut bir solunum yolu enfeksiyonudur. Gribe sebep olan virüs Orthmyxo virdea ailesinden bir RNA virüsüdür. İnfluenza virüsünün A, B ve C olarak üç ana tipi ve çok sayıda alt tipi vardır. İnfluenza A ve B insanlarda dolaşan türlerdir. Tip A bütün yaş gruplarında orta ve şiddetli deecede hastalığa neden olurken, Tip B hafif epidemilere yol açar ve daha çok çocukları etkiler. Tip C insanlarda sık görülmez ve salgınlara yol açmaz.

Grip; enfekte kişilerin virüs taşıyan solunum salgılarının damlacık yoluyla virüse duyarlı kişiye geçmesiyle kişiden kişiye bulaşır. Kuluçka süresi 1ila 3 gün arasında değişir. Kuluçka süresinin ardından kişide akut solunum yolu hastalığı oluşturur. Ani başlayan ateş, kuru öksürük, boğaz ağrısı, burun tıkanması ya da akması, baş ağrısı, gözlerde sulanma, kas ağrısı ve halsizlik görülebilir. Yaklaşık 1-2 hafta süren semptomlar tamamen iyileşse de yaşlılar, çocuklar ve bazı duyarlı gruplarda pneumoni gibi ağır komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Ayrıca akut romatizmal ateş nedeniyle sürekli aspirin kullanan çocuklarda influenza B virüsünün Reye sendromuna sebep olduğu bildirilmiştir.

GRİPTEN KORUNMAK MÜMKÜN MÜ?

Grip virüsü, antijenik yapısında bazı değişiklikler yaparak mevsimsel salgınlara sebep olmaktadır. Gripten korunmanın en etkili yöntemi aşı ile bağışıklamadır. Bağışıklama için iki yöntem önerilmektedir. Bunlar;

1.inaktive virüs preperatları,

2.Canlı, attenue virüslerin kullanıldığı aşılardır.

İnaktive virüs aşıları hastalığın ağır geçmesini ve komplikasyonları önler. Çeşitli çalışmalar inaktive aşıların koruyuculuğunun yüzde 70 olduğunu göstermiştir. Etkinlik direkt olarak aşı türünün  epidemik tür ile uyumluluğu ile ilgilidir.

İNFLUENZAYA BAĞLI KOMPLİKASYONLAR NEDENİYLE RİSK ALTINDA OLAN ve AŞILANMASI ÖNERİLEN GRUPLAR KİMLERDİR?

  • 65 yaş ya da üzerindeki kişiler
  • Kronik hastalığı olan ve bakım evleri veya rehabilitasyon merkezlerinde kalanlar.
  • Astım, kronik obstrüktif akciğer hastalığı ve kanser gibi kronik pulmoner veya kardiyak hastalığı olan yetişkinler ve çocuklar.
  • Kronik metabolik hastalıklar (diabetes mellitus) renal disfonksiyon, hemoglobinopatiler veya immunosupresyon gibi nedenlerle hastaneye yatmış veya devamlı takipte olan çocuk ve yetişkinler
  • Uzun süreli aspirin tedavisi planlanmış bu nedenle influenzaya bağlı Reye sendromu gelişme riski olan 6-18 yaş arası çocuklar
  • Grip sezonunda hamileliğinin 2. Ya da 3. Trimesterinde olan kadınlar
  • HIV ile enfekte kişiler
  • Grip virüsünü riskli gruplara taşıyabilecek kişiler: sağlık çalışanları, yaşlı bakımevinde çalışanlar, ev ziyareti yapanlar, grip açısından riskli kişinin ev halkı

Grip aşısı yapılırken dikkat edilmesi gereken hususlar;

  • Aşı olası grip sezonundan önce yapılmalıdır.(Eylül-Kasım)
  • Diğer aşılarla birlikte yapılabilir (pnömokok, MMR, Hemofilus İnfluenza BOPV)ancak farklı bölgelerden kas içine uygulanmalıdır.
  • Emziren annelerin grip aşısı olmasında herhangi bir sakınca bulunmamaktadır.
  • 9 yaşından küçük ve daha önce aşılanmamış çocuklar 1 ay ara ile iki doz aşı olmalıdır.
  • 6 aydan küçük çocuklarla ilgili yeterli veri bulunmamaktadır.
  • 6 ay -35 ay arası çocuklarda 0.25 ml aşı bir ay ara ile 2 doz yapılmalıdır.

GRİP AŞISI KİMLERE YAPILMAMALIDIR!

  • Yumurta allerjisi olanlar
  • 6 aydan küçük çocuklar
  • Akut ateşli hastalığı olan kişiler aşı yaptırmamalıdır.

GRİP AŞILARININ İÇERİĞİ NASIL BELİRLENİR?

Grip aşılarının içeriği yapılan surveyans çalışmaları sonucunda belirlenir. Grip surveyansı gribi önlemek amacıyla, hastalığın ortaya çıkışı ve yayılımı ile ilgili her bileşenin düzenli bir şekilde gözlemidir.

İnfluenza surveyansı kapsamında tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de senitel surveyans, ‘İnfluenza Benzeri Hastalık Surveyansı’ biçiminde 2005 yılından bu yana sürmektedir. Bunun amacı;

  • Grip sezonunun başlangıç ve bitiş zamanını tespit etmek ve izlemek,
  • Dolaşımdaki virüs suşlarını tespit etmek,
  • Mevsimsel grip aşılarında kullanılacak olan virüs tiplerini belirlemek,
  • Grip sezonu dışında ortaya çıkan beklenmedik influenza vakalarını yakalamak ya da salgınları önceden saptamak ,yıl boyunca hastalığın seyrini takip etmektir.

Örneğin 2017-2018 surveyansına göre; bölgede tespit edilen virüslerin çoğu influenza B virüsleridir ve önceki sezonlarla kıyaslandığında dolaşımdaki influenza B virüsleri daha yüksek düzeydedir. B/Yamagata soyundan virüsler baskın seyretmiştir. Yapılan bu çalışmalar sonucunda 2018-2019  grip mevsiminde Kuzey Yarımkürede önerilen aşının içeriği;

Dörtlü (Kuadrivalan) aşı içeriği için;

A/Michigan /45/2015 (H1N1)pdm09 benzeri virus

A/Singapore/INFIMH – 16-0019/2016(H3N2)benzeri virus

B/Colarado/06/2017benzeri virus(B/Victoria/2/87 soyu

B/Phuket/3073/2013 benzeri virus(B/Yamagata/16/88soyu)önerilmiştir.

Üçlü (trivalan)aşı içeriği;

A/Michigan /45/2015 (H1N1)pdm09 benzeri virüs

A/Singapore/INFIMH – 16-0019/2016(H3N2)benzeri virüs

B/Colarado/06/2017benzeri virüs(B/Victoria/2/87 soyu

Olarak belirlenmiştir.

Her yıl trafik kazalarından daha fazla insan grip ya da komplikasyonları nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Durum böyleyken bir doz grip aşısı ile tüm bu risklerden korunmak mümkün. Tam da bugünlerde geç kalmayın grip aşınızı yaptırın.

Sağlıkla ve sevgiyle kalın…

İlgili Makaleler