Multipl Skleroz (MS) Nedir?

Multipl Skleroz (MS) Nedir?

Multiple Skleroz hastalığı beyinde ve omurilikte, sinyalleri taşıyan sinir telleri etrafındaki koruyucu kılıfın (miyelin kılıfı) hasar görmesi sonucunda oluşan bir sinir sistemi hastalığıdır. Miyelin tabakası üzerindeki fiziksel tahribatın bir sonucu olarak gelişir. Miyelin zarar gördüğünde, mesajlar yavaş veya bozuk iletilir ya da hiç iletilmez ve MS belirtileri ortaya çıkar. Multiple skleroz otoimmün bir hastalıktır; yani vücudun bağışıklık sistemi kendi dokusunu yabancı madde zannederek ona saldırır. Kesin tedavisi yoktur ama ölümcül de değildir.

Multiple Skleroz Belirtileri

*Şiddetli yorgunluk

*Baş dönmesi (vertigo)

*Ağrı

*Kas kuvveti ve beceri kaybı

*Yürüme, denge ve koordinasyon sorunları

*Ellerde ve ayaklarda hissizlik veya karıncalanma

*Bulanık veya çift görme ya da geçici görme kaybı

*Kaslarda kasılma ve spazmlar (kaslarda sertlik)

*Mesane ve bağırsak sorunları

*Bilişsel sorunlar (hafıza ve düşünme sorunları)

*Cinsel sorunlar

 MS Tanısı Nasıl Konur?

MS, karmaşık nörolojik bir hastalıktır. Tanı koydurucu veya tanıyı dışlayıcı özel tek bir test yoktur. Tanıyı desteklemek için MR tetkiki tüm hastalara yapılarak beyin ve omurilik görüntülenir. Gerekli durumlarda da belden sıvı alınıp tanı desteklenir.

MS Tedavisi

MS’in şu anda bilinen kesin tedavisi yoktur. Şu andaki tedavi temel olarak iki gruba ayrılmaktadır. Bunlardan birincisi atak tedavisi, ikincisi de atak tekrarını engelleme tedavisi yani koruyucu tedavidir. Atak tedavisinde ana tedavi pulse tedavi olarak tanımlanan 5-7 gün süresince yüksek doz(1 gr/gün) kortizon(metil prednizolon) vermektir. Atakları engellemek için çok sayıda tedavi ajanı olmakla birlikte sıklıkla inteferon beta1a, interferon beta1b ve gletamir asetat içeren ilaçların ilaç cinsine göre günlük, günaşırı, haftada 3 kez, haftada bir kez olmak üzere cilt altı(subkutan) ve kas içine(intramuskuler) enjekte edilmesinden oluşmaktadır. Bu ilaçlarla ilgili yan etki ve etkisizlik söz konusu olursa alternatif olarak damar yolu ya da ağızdan alınan başka ilaçlar kullanılmaktadır. Sonuç olarak MS günümüzde nedeni tam olarak aydınlatılamamış, tedavisi kesin olarak yapılamamakla birlikte; yönetilebilen ve yön verilebilen kesin tedavi açısından yoğun çalışmaların yapıldığı bir hastalıktır.

MS ve Gebelik

MS hastalarının gebe kalmalarında bir sakınca yoktur. Çalışmalar, hastaların gebelik boyunca yüksek düzeyde salgılanan hormonlar ve proteinler nedeni immun sistemleri baskılandığı için bu dönemde atak geçirme ihtimalinin azaldığını göstermiştir. Ancak, gebelik süresince atak geçirme ihtimali özellikle gebelik öncesindeki 1 yılda atak geçiren ve gebelik öncesinde atakları kontrol altında olmayan hastalarda daha yüksektir. Atak tedavisinde kullanılan ilaçlar gebelik süresince alınamayacağından hastalarının doktorlarına danışarak gebe kalmalarında yarar vardır.

 MS ve Egzersiz 

Kendinizi zorlamayacağınız orta düzeyde spor aktivitelerinde bulunun. Doktorunuzun önerdiği, gevşeme teknikleriyle desteklenmiş programları çalışın. Gerilme hareketleriyle spastisiteyi ve aynı zamanda kas kısalmalarını engelleyin. Yüzme, su aerobiği ve yoga gibi hafif egzersizler yapın.

MS Hastaları Ne Yapmalı?

MS’in daha iyi seyretmesi için hastaların dengeli, doğal beslenmesi önemlidir. Akdeniz mutfağı, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenme MS için iyi bir beslenme programıdır. Tuz azaltılmalıdır. Sigara MS için ayrıca zararlıdır. Bu nedenle sigara bırakılmalıdır. D vitamini azlığı MS atak riskini artırmaktadır hastalar hekim kontrolünde yeterince D vitamini almalıdır. MS, uzun dönemli bir hastalık olduğu için hastaların MS konusunda deneyimli bir merkezde düzenli takipleri önemlidir.  İnternette yer alan yanlış bilgilerden; MS hastalarının mutlaka sakat kalacağı ve ya bu hastalığın bitkilerle tedavi edilebileceği yönünde ki haberlere inanılmaması gerekir. MS tanısı ümitsizliğe yol açmamalıdır çünkü erken ve uygun tedavi edilen MS hastalığının ilerlemesi ve sekel bırakması engellenebilmektedir.

İlgili Makaleler