Psoriasis Nedir?

Psoriasis Nedir?

Psoriasis; pembe – kırmızı, hafif kabarık bir zemin üzerinde beyaz, kalın, parlak ve kuru kepekler gözlenmesi nedeniyle halk arasında sedef hastalığı olarak adlandırılan bir deri hastalığıdır.

Psoriasis’in dalgalar halinde ortaya çıkması tipiktir. Bu, semptomların çok az ya da hiç görülmediği ya da hissedilmediği ve ardından hastalığın tekrar çok açık bir şekilde kendini gösterdiği zamanlar olabildiği anlamına gelir. Bu tür atakların ne kadar süreceği ya da semptomsuz dönemlerin ne kadar devam edeceği, kişiden kişiye çok farklıdır ve hastalığın seyriyle sürekli olarak değişebilir.

Sedef hastalığı psoriasis, kronik seyirli ve tedavisi olmayan bir hastalıktır. Tüm dünyada yaklaşık %1-3 oranında görülür. Sıklıkla otuzlu yaşlarda başlasa da doğumdan itibaren görülebilir. Vakaların %30 unda aile öyküsü vardır. Sedef hastalığında derideki hücreler tarafından antijenler oluşturulur. Bu antijenler bağışıklık sistemini aktive eder. Oluşan hücreler tekrar deriye döner ve deride hücre çoğalması ve buna bağlı sedef hastalığına özgü plakların oluşumuna neden olur. Yani sedef hastalığı vücudun kendi dokularına karşı geliştirdiği bir hastalıktır.

 

Sedef hastalığı belirtileri

*Kırmızımsı, deriden hafifçe kalkmış, iltihaplı cilt leke ve yamaları

*Kırmızı lekeler üzerinde beyazımsı gümüş renkli plak ve pullanmalar

*Yamaların etrafında çatlamış ve kanlanmış kuru bir cilt

*Yamaların etrafında kaşınma ve yanma hissi

*Eklemlerde ağrı ve acı

Bu hastalığın belirtileri; kişiden kişiye ve hastalığın çeşidine göre değişebilir. Hastalığın görüldüğü bölgeler; vücuttaki küçük alanlar olabileceği gibi yamalar, kepek ve pullar; tüm deriye de yayılabilir. Yamalar, kaşıntıya ve ağrıya neden olabilir. Vücudun herhangi bir yerinde belirebilecek olan yamalara genellikle dizlerde, dirseklerde, bacaklarda, kafa derisinde, avuç içlerinde, bel çevresinde ve ayak tabanlarında rastlanır. Bu yamalar bazen el ve ayak tırnaklarında, ağız içinde ve genital bölgede de belirebilir.

Bazen belirtiler; sonsuza kadar kaybolabilir. Kronik bir hastalık olan sedef hastalığının ‘remisyon’ evresinde belirtilerin azaldığı ve yok olduğu bir süreç geçirilebilir. ‘Alevlenme’ evresinde ise ciddi anlamda sedef belirtilerine maruz kalınabilir.

 

Sedef hastalığını tetikleyen ve kötüleştiren nedenler

Yoğun stres

Aşırı alkol tüketimi

Cilt kesiği vb. deri yaralanması

Yüksek tansiyon ilacı vb. lityum ve antimalaryal içerikli ilaç tüketimi

Enfeksiyonlar

Cilt kurumasına neden olabilecek hava değişiklikleri

Güneş yanıkları

 

Sedef hastalığının tedavisi

Psoriasis hastalığının kesin bir tedavisi bulunmamakla birlikte, iltihapların ve plakaların azaltılması, deri hücrelerinin büyümesinin engellenmesi mümkündür. Günümüzdeki yeni tedavilerle hastalar önemli oranda şikayetlerinden kurtulmaktadır.

Hastalık tedavisi 3 ana kategoriye ayrılır:

 

Sedefin topikal tedavisi

Doğrudan cilde ve yamalara sürülen kremler; hafif ve orta şiddetli sedeflerin tedavi aşamasında oldukça başarılıdır. Topikal tedavi sırasında:

*Topikal retinoidler ve kortikosteroidler

*D vitamini analogları

*Nemlendiriciler

*Salisilik asit

*Anthralin  kullanılır.

 

Sedefin medikal (ilaç) tedavisi

Topikal tedaviden yanıt alınamadığı durumlarda ise oral ilaçlardan ve cilde enjekte edilen ilaçlar kullanılabilir. Ancak bu ilaçların ciddi yan etkileri olabileceği için ilaçlar; uzmanlar tarafından kısa bir süreliğine reçete edilirler. İlaç tedavisinde metotreksat, siklosporin, retinoid içerikli ilaçlar ve biyolojik ajanlar tercih edilir. Retinoidler; deri hücresi üretim sürecini yavaşlatırken, siklosporin, biyolojik ajanlar ve metotreksatlar bağışıklık sisteminin tepkisini bastırırlar.

 

Sedefin ışık ile terapisi

UV ışıklarının ya da doğal ışıkların kullanıldığı ışık tedavisi ile hafif ve orta şiddetli sedef semptomları hafifletilebilir. Orta ve şiddetli sedef tedavisinde yukarıdaki yöntemlerin birlikte yer aldığı kombine tedavi metotlarına da başvurulması muhtemeldir. Bir tedavinin sonuç vermediği durumlarda diğer tedaviye geçilebilir.

 

Sedef hastalarına tavsiyeler

Fazla kilolarınızdan bir an önce kurtulmak, hastalık semptomlarını hafifletmeye yardımcı olacaktır.

Omega 3 açısından zengin, doymuş yağ oranı düşük, kalp dostu besinler tüketin.

Hastalığı tetikleyen işlenmiş gıdalardan ve rafine şekerden mümkün olduğunca uzak durun.

Alkolü muhakkak hayatınızdan çıkarın.

Sigara içmeyi bir an önce bırakın.

Meditasyon ve yoga gibi aktivitelere katılarak; sedef hastalığını tetikleyen stresle baş etme yöntemleri geliştirin

Cildinizi gün içerisinde iyice nemlendirin.

Düzenli olarak doktorunuza görünmeyi unutmayın.

ilachaber
ilachaber
ADMINISTRATOR
PROFİL

İlgili Makaleler